Στον απόηχο της πρωθυπουργικής ομιλίας
Μια ομιλία καθ’ αυτή, ακόμα κι αν γίνεται σε κοινή σύνοδο της Γερουσίας και της Βουλής των Αντιπροσώπων της ισχυρότερης δύναμης στον κόσμο, δεν αλλάζει φυσικά τα μυαλά των ακροατών και τον ρου της ιστορίας. Είναι περισσότερο μια επικοινωνιακή εκδήλωση, μια γιορτή.
Φυσικά υπάρχουν επιτυχημένες και αποτυχημένες γιορτές, και η συγκεκριμένη ήταν πραγματικά επιτυχημένη. Οι αντιπολιτευτικού τύπου αντιρρήσεις που ακούστηκαν εδώ ήταν από μεμψίμοιρες έως αστείες. Τι «γιορτάζαμε» όμως ακριβώς;
Η πρωθυπουργική ομιλία άγγιξε πολλά θέματα – από τα Ελγίνεια μάρμαρα έως τους κινδύνους του λαϊκισμού – αλλά ένα ήταν το κύριο σημείο όπου στόχευε ουσιαστικά να αναδείξει:

Η Ελλάδα είναι μια χώρα που ζει με τις αξίες και τάσσεται στο πλευρό της Δύσης, σε αντίθεση με την Τουρκία, η στάση και σκοποί της οποίας είναι τουλάχιστον αμφιλεγόμενοι. Η Ελλάδα αξίζει την υποστήριξή σας, ενώ η Τουρκία την επιφυλακτικότητά σας.

Και τα μέλη των δύο σωμάτων χειροκρότησαν ζωηρά. Στην πράξη, αυτό ήταν και το μήνυμά τους προς την Τουρκία : δεν μας αρέσει να παίζετε σε δύο ταμπλό.
Ο εκνευρισμός της τουρκικής κυβέρνησης είναι φανερός όχι μόνον από τις δηλώσεις και τα δημοσιεύματα, αλλά και από την απότομη αύξηση των παραβιάσεων του εναέριου χώρου, καθώς και από το πρώιμο άνοιγμα της σεζόν των μεταναστευτικών ροών.
Και ο Τούρκος Υπ.Εξ. Μεβλούτ Τσαβούσογλου έσπευσε στις ΗΠΑ για να ζητήσει από τον Αμερικανό ομόλογό του Άντονι Μπλίνκεν να βρεθεί μια ισορροπία στις πολιτικές έναντι της Ελλάδας και της Τουρκίας.

Ποια ειναι η τουρκική στρατηγική;
Η πολιτική της «επιτήδειας ουδετερότητας» είναι παραδοσιακή στρατηγική της Τουρκίας, με ρίζες στην ανάμνηση της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Η εφαρμογή της βέβαια παρουσιάζει κατά καιρούς διακυμάνσεις. Πάντοτε όμως η Τουρκία φρόντιζε να υπενθυμίζει ότι πρέπει να την υπολογίζουν πολύ σοβαρά και να μην την θεωρούν δεδομένη.
Τι προσόντα έχει για να ακολουθεί αυτή την πολιτική ; Αρκετά. Μεγάλο πληθυσμό για τα μέτρα της περιοχής, θέση «καρφί» καθώς όχι μόνον ελέγχει τα Δαρδανέλια, αλλά και συνορεύει με ένα σωρό «ευαίσθητες» χώρες. Οικονομία με βάθος, παρά την υποτίμηση του νομίσματός της. Αξιόλογη στρατιωτική βιομηχανία, και μάλιστα με εξαγωγικό χαρακτήρα. Στρατιωτική παρουσία σε άλλες χώρες. Με άλλα λόγια, είναι μια περιφερειακή υπερδύναμη.
Όλα αυτά αρχίζουν να γίνονται επικίνδυνα, από την στιγμή που συνδυάζονται με τις μεγαλεπήβολες βλέψεις της, δλδ την επεκτατικότητά της και τον ηγετικό ρόλο που θέλει να παίξει στην Ανατολική Μεσόγειο (και όχι μόνον). Το όχημά της σ’ αυτή την προσπάθεια υπήρξε μέχρι πρόσφατα, αλλά και παραμένει ακόμα σε ένα βαθμό, ο ισλαμισμός.
Σκοπός της δεν είναι η αλλαγή στρατοπέδου, αλλά η δημιουργία ενός ευρύτερου κινήματος «αδεσμεύτων» χωρών. Η ευκαιρία της για να αναδειχθεί σε ηγέτιδά του χώρα υπήρξε το κενό ισχύος που άφησε η σταδιακή απαγκίστρωση των ΗΠΑ από την περιοχή επί προεδρίας Ομπάμα αλλά κυρίως Τραμπ.

Μέχρι στιγμής οι προσπάθειές της δεν έχουν καρποφορήσει ιδιαίτερα :

  • Η υποστήριξη που παρείχε στους Αδελφούς Μουσουλμάνους προκάλεσε την ανησυχία της Αιγύπτου, του Ισραήλ και άλλων χωρών της περιοχής που προχώρησαν σε προσέγγιση της Ελλάδας, κάτι που την ανάγκασε σε αναδίπλωση ώστε να μην συνασπιστούν εναντίον της.
  • Οι ΗΠΑ, που είχαν αποφασίσει να στρέψουν την προσοχή τους προς την κατεύθυνση της Κίνας, επανάκαμψαν άρον – άρον στην περιοχή καθώς η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία άλλαξε δραματικά το status quo και οδηγεί σε συσπείρωση του Δυτικού κόσμου. Η επαμφοτερίζουσα στάση της Τουρκίας μπορεί να της προσδώσει κάποια οικονομικά οφέλη μέσω της επέκτασης των ρωσο-τουρκικών σχέσεων, αλλά δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θα ευνοήσει τους στρατηγικούς της στόχους.

Ωστόσο η Τουρκία είναι χώρα με βάθος, στρατηγική και υπομονή. Το μέλλον δεν είναι προδιαγεγραμμένο, καθώς πολλαπλές μορφές κρίσεων (στρατιωτική, ενεργειακή, οικονομική, επισιτιστική, κοινωνική …) βρίσκονται σε εξέλιξη με άγνωστη κατάληξη. Και οι ελληνοτουρκικές σχέσεις θα κριθούν εν πολλοίς σε παγκόσμιο επίπεδο.

Προφανώς δεν συντρέχει κανένας λόγος να ακολουθήσουμε το παράδειγμά της, όπως ζητούν κάποιες αριστερο-δέξιες ιδεοληπτικές φωνές. Ακόμα και να το θέλαμε, δεν έχουμε καμμιά ελπίδα επιβίωσης αν βρεθούμε απομονωμένοι. Το βασικό στρατηγικό μας πλεονέκτημα είναι η συμμετοχή μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και η υιοθέτηση των συλλογικών επιλογών της. Την σχέση μας αυτή δεν μπορούμε να διακινδυνεύσουμε, και πολύ περισσότερο να απεμπολήσουμε.

… από την έναρξη της εισβολής στην Ουκρανία. Πού είμαστε σήμερα ; Σταχυολογούμε κάποια σημεία:

Η Ουκρανία χρειάζεται τους ήρωές της ζωντανούς
Έντονα συναισθήματα προκαλεί η λήξη της μακρόχρονης πολιορκίας του στρατικο-βιομηχανικού συμπλέγματος του Azovstal, με την παράδοση των αποδεκατισμένων μαχητών που το υπερασπίζονταν στον ρωσικό στρατό. Η παράδοση έγινε μετά από σχετική διαταγή της ανώτατης στρατιωτικής διοίκησης των ουκρανικών δυνάμεων, και συνοδεύτηκε από την δήλωση Ζελένσκι ότι «Η Ουκρανία χρειάζεται τους ήρωές της ζωντανούς». Άλλωστε, σύμφωνα με πηγές του ουκρανικού Υπ. Άμυνας, είχαν ήδη προσφέρει πάρα πολλά στον αμφίρροπο πόλεμο που διεξάγεται. Οι Ουκρανοί επιδιώκουν να προχωρήσουν στην απελευθέρωσή τους μέσω ανταλλαγής αιχμαλώτων, αλλά δεν έχουν πάρει ακόμα θετική απάντηση από την ρωσική πλευρά, όπου υπάρχουν και φωνές ότι πρέπει να εκτελεστούν ως «ναζί εγκληματίες πολέμου».
Με την παράδοση του τελευταίου αυτού σημείο αντίστασης στην Μαριούπολη, ολοκληρώνεται ο ρωσικός έλεγχος επί ενός χερσαίου διαδρόμου από την Ρωσία μέχρι την Κριμαία, κάτι που θα μπορούσε να είναι και το ελάχιστο ζητούμενο κέρδος από την ρωσική εισβολή.

Ουδέν νεώτερον από το ανατολικό μέτωπο
Ο τίτλος είναι εν μέρει ψευδής. Ουδέν «συνταρακτικό» νεώτερο. Οι μάχες μαίνονται στο ανατολικό μέτωπο. Αλλού έχουν επιτυχίες οι Ρώσοι, αλλού οι Ουκρανοί. Αυτή η «περίεργη» ισορροπία οφείλεται στο ότι οι Ουκρανοί υπερτερούν σε έμψυχο δυναμικό και οι Ρώσοι σε βαρύ οπλισμό. Το αρχικό τους σφάλμα να εισβάλλουν με περιορισμένες σχετικά δυνάμεις, τους έχει όμως κοστίσει ακριβά. Εκτίμηση Ρώσου ειδικού στην ρωσική τηλεόραση υπό το παγωμένο βλέμμα της παρουσιάστριας, είναι ότι οι Ουκρανοί μπορούν να κινητοποιήσουν ένα δυναμικό έως και 1.000.000 στρατιωτών, οι οποίοι μπορεί να μην είναι επαγγελματίες, αλλά μάχονται για την πατρίδα τους. Εάν συνεχίσουν να λαμβάνουν μεγάλο όγκο στρατιωτικής βοήθειας (βλέπετε και την έγκριση από το Κογκρέσο νομοσχέδιου για την προμήθεια οπλισμού στην Ουκρανία με την μορφή lend-lease), οι προβλέψεις για την «ειδική στρατιωτική επιχείρηση» δεν είναι πολύ ευοίωνες.

NATO salesman of the year
Φινλανδία και Σουηδία υποβάλλουν αίτημα ένταξης στο ΝΑΤΟ. Ακόμα και η χώρα-έμβλημα της ουδετερότητας, η Ελβετία, φαίνεται να επιδιώκει σύσφιξη σχέσεων μαζί του. Δυτικοί γελοιογράφοι απονέμουν στον Πούτιν τον τίτλο «NATO salesman of the year”. Παραδόξως – ή μήπως όχι ; - η αντίδραση της Ρωσίας είναι σχετικά ήπια. Σε αντίθεση με παλιότερες απειλές περί πυρηνικού πολέμου, ο Ρώσος Υπ.Εξ. Λαβρόφ δηλώνει περίπου ότι δεν έγινε και τίποτε, αυτές οι χώρες πάντα είχαν σχέσεις με το ΝΑΤΟ, και όλα θα εξαρτηθούν από τυχόν στρατιωτικές κινήσεις. Στην ένταξη των δύο Σκανδιναβικών χωρών στο ΝΑΤΟ αντιδρά η Τουρκία, με το σκεπτικό ότι “υποθάλπουν τρομοκράτες του PKK”. Αναμένεται ανατολίτικο παζάρι.

Η άλλη πλευρά του λόφου
Τι σκέφτονται οι Ρώσοι για τον πόλεμο ; Ποια η αντίδρασή τους σε όσα φτάνουν στα αυτιά τους για νεκρούς, φρικαλεότητες, βομβαρδισμούς ειρηνικών πόλεων, φόνους και βιασμούς αμάχων; Μουδιασμένοι, είτε δεν θέλουν να πιστέψουν τίποτε, είτε θεωρούν ότι όλα καλώς συμβαίνουν όπως γίνονται. Ένα πολύ ενδιαφέρον ρεπορτάζ, αναδεικνύει ότι ο προαιώνιος φόβος της Ρωσίας απέναντι στην Δύση, μαζί με την πληγωμένη περηφάνεια από την κατάρρευση της πάλαι ποτέ κραταιάς υπερδύναμης, τους συσπειρώνει αλόγιστα γύρω από τον απόλυτο άρχοντα.

Είναι ό,τι πιο θλιβερό διάβασα πρόσφατα. Ο πόλεμος μπορεί κάποια στιγμή να τελειώσει, οι νεκροί να θαφτούν, οι πόλεις να ξαναχτιστούν, αλλά οι πληγές στις ανθρώπινες ψυχές θα κρατήσουν για γενιές. Και η Ρωσία, μια χώρα με μεγάλη ιστορία και κουλτούρα, μια χώρα που ανήκει στην Ευρώπη, θα παραμένει μακριά από τον διαφωτισμό, στους παρίες του ανθρώπινου πολιτισμού.

Πολλά είναι τα δημοσιεύματα του ελληνικού και ξένου τύπου κατά το τελευταίο δίμηνο που αναφέρονται στον κίνδυνο χρησιμοποίησης χημικών όπλων στον πόλεμο της Ουκρανίας. Το ουκρανικό υπουργείο Άμυνας ανακοίνωσε μάλιστα στις 12/04/2022, ότι ελέγχει καταγγελίες πως η Ρωσία μπορεί να χρησιμοποίησε χημικά όπλα στη Μαριούπολη, ενώ ο βρετανός πρωθυπουργός Μπόρις Τζόνσον, η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Τζεν Ψάκι, ο επικεφαλής της CIA Γουίλιαμ Μπερνς, ο αμερικανός πρόεδρος Τζο Μπάιντεν, καθώς και άλλοι αξιωματούχοι της Δύσης έχουν τελευταία εκφράσει δημόσια την ανησυχία τους για ένα ενδεχόμενο επίθεσης με χημικά από τους Ρώσους. Την ίδια στιγμή, η ρωσική πρεσβεία στην Ουάσινγκτον υποστήριξε πως ριζοσπαστικοί Ουκρανοί ετοιμάζονται να πραγματοποιήσουν προβοκάτσιες με χρήση χημικών όπλων και ότι οι ισχυρισμοί από τις ΗΠΑ και την Ουκρανία αποτελούν παραπληροφόρηση, αφού η Μόσχα κατέστρεψε το 2017 τα τελευταία χημικά αποθέματά της. Ταυτόχρονα, στις 07/04/2022, ο επικεφαλής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για την Ευρώπη Χανς Κλούγκε δήλωσε ότι ο οργανισμός ετοιμάζεται για πιθανές «χημικές επιθέσεις» στην Ουκρανία.

Η 29η Απριλίου έχει καθιερωθεί ως Ημέρα Μνήμης για τα Θύματα του Χημικού Πολέμου, είναι δηλαδή αφιερωμένη στα εκατομμύρια θύματα ενός μαζικού μέσου εξόντωσης, που έκανε θραύση κατά τον 20ο αιώνα. Την ημερομηνία αυτή του 1997 (στο τέλος του αιώνα) τέθηκε σε ισχύ η Συνθήκη για τα Χημικά Όπλα, που υπογράφηκε το 1993 και την οποία επιβλέπει ο Οργανισμός για την Απαγόρευση των Χημικών Όπλων (ΟPCW/ΟΑΧΟ), που εδρεύει στη Χάγη της Ολλανδίας.

Τι είναι τα Χημικά Όπλα;

Xημικά όπλα είναι οι πάσης φύσεως χημικές ουσίες που μέσω των τοξικών ιδιοτήτων τους χρησιμοποιούνται για να προκαλέσουν σκόπιμο θάνατο, προσωρινή ανικανότητα ή μόνιμη βλάβη σε ανθρώπους ή ζώα. Ωστόσο, και τα πυρομαχικά, οι συσκευές και κάθε άλλος εξοπλισμός που έχει άμεση σχέση με αυτά, και τα οποία έχουν σχεδιαστεί ειδικά για να φέρουν τοξικά χημικά, εμπίπτουν επίσης στον ορισμό των χημικών όπλων.

Μικρή αναδρομή στη χρήση των χημικών όπλων.

Όσο κι αν φαίνεται περίεργο, τα χημικά είχαν κάνει την εμφάνισή τους ως εργαλεία πολέμου, χιλιάδες χρόνια πριν (δηλητηριασμένα βέλη, καπνός αρσενικού, επιβλαβή αέρια, κλπ.) Η πρώτη όμως, καταγεγραμμένη χρήση χημικών όπλων έγινε από τους Αθηναίους το 600 π.Χ., που μόλυναν με δηλητήριο από το φυτό ελλέβορο τις πηγές που τροφοδοτούσαν με νερό την πολιορκημένη Κίρρα (επίνειο των Δελφών στο σημερινό Κόλπο της Ιτέας). Λίγο αργότερα, το 479 π.Χ. ο Πελοποννησιακός στρατός χρησιμοποίησε αέρια από θειάφι στη μάχη των Πλαταιών.
Ο σύγχρονος χημικός πόλεμος έχει τις ρίζες του στα πεδία των μαχών του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου που απέκτησε πολλά προσωνύμια: Μεγάλος Πόλεμος, Πόλεμος Χαρακωμάτων και Πόλεμος των Αερίων. Χημικές ουσίες βέβαια, είχαν χρησιμοποιηθεί και στο παρελθόν σε πολέμους, όμως η χρήση δηλητηρίων ή όπλων με δηλητήριο, η χρήση βλημάτων κάτω των 400 γρ. που φέρουν εκρηκτική γέμιση ή η χρήση ασφυκτικών ή δηλητηριωδών αερίων είχε απαγορευτεί με τις Συμβάσεις της Χάγης το 1899 και το 1907. Παρόλα αυτά, ο γερμανικός στρατός χρησιμοποίησε ένα νέο όπλο που άλλαξε το πρόσωπο του πολέμου για πάντα. Στις 22 Απριλίου 1915 εξαπέλυσε στη φλαμανδική πόλη Υπρ (Ypres) την πρώτη επιτυχημένη επίθεση με αέριο σε κυλίνδρους, απελευθερώνοντας 168 τόνους χλωρίου. Το 1915 επίσης οι Γερμανοί, ακολουθούμενοι στη συνέχεια από τους Άγγλους, χρησιμοποίησαν και άλλα αέρια, όπως το φωσγένιο και το διφωσγένιο (υπερπαλίτης) προκαλώντας έτσι το 80% των θανάτων που προήλθαν από ασφυξιογόνα αέρια. Στις 12 Ιουλίου 1917, χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά ως χημικό όπλο, εναντίον των Βρετανικών στρατευμάτων το καυστικό αέριο Μουστάρδας και πάλι στην πόλη Υπρ. Στη συνέχεια, οι σύμμαχοι το χρησιμοποίησαν εναντίον των Γερμανών και ένα από το θύματα ήταν ο νεαρός δεκανέας Αδόλφος Χίτλερ ο οποίος νοσηλεύτηκε επί μήνες κοντά στο Βερολίνο με φρικτούς πόνους στα μάτια. Τελικά, οι δύο αντιμαχόμενες πλευρές χρησιμοποίησαν συνολικά 124.000 τόνους χημικών όπλων προκαλώντας τον θάνατο 91.000 στρατιωτών. Το ίδιο αέριο, αν και η Ιταλία υπέγραψε το πρωτόκολλο της Γενεύης το 1925 κατά της χρήσης χημικών όπλων, χρησιμοποίησε ο Μουσολίνι το 1935 κατά της Αιθιοπίας, προκειμένου να καταστρέψει τον στρατό του Χαϊλέ Σελασιέ, αυτοκράτορα της χώρας, χωρίς μάλιστα κυρώσεις.
Κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, αν και η ναζιστική Γερμανία έκανε συστηματικά πειράματα για την παραγωγή χημικών όπλων, δεν τα χρησιμοποίησε. Έπαιξε ρόλο πιθανόν η τραυματική εμπειρία του Αδόλφου Χίτλερ αλλά και η αυστηρή προειδοποίηση του Πρόεδρου Ρούσβελτ για μαζικά αντίποινα. Όμως, οι ναζί τα χρησιμοποίησαν για την εξόντωση των Εβραίων στα στρατόπεδα συγκέντρωσης, όπως του Μαϊντάνεκ, όπου στις 3 Νοεμβρίου 1943 βρήκαν τον θάνατο 18.000 Πολωνοί Εβραίοι πολιτικοί κρατούμενοι και αιχμάλωτοι με το αέριο Zyklon b.
Στην πατρίδα μας και συγκεκριμένα κατά τον εμφύλιο πόλεμο 1946-1949, αμερικανικού τύπου αεροσκάφη στις 25 Αυγούστου 1949, έριξαν σε πολλά σημεία της οροσειράς του Γράμμου την εξελιγμένη μορφή της βόμβας ναπάλμ, τη Napalm-B.

Αξίζει να σημειωθεί ότι κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Σοβιετική Ένωση διατήρησαν τεράστια αποθέματα χημικών όπλων, αρκετά για να καταστραφεί το μεγαλύτερο ποσοστό ανθρώπων και ζώων στη Γη.

Κατά τον δεκαετή πόλεμο στο Βιετνάμ (1961-1971) οι ΗΠΑ υποστηρίζοντας ότι οι Ναπάλμ είναι εμπρηστικές και όχι χημικές βόμβες και ότι η ουσία «πορτοκαλί παράγοντας» είναι φυτοκτόνο που χρησιμοποιείται για την απογύμνωση των δασών της χώρας και όχι απαγορευμένη χημική ουσία, χρησιμοποίησαν κατά κόρον αυτά τα φονικά όπλα.
Παρά τη διεθνή σύμβαση κατά της χρήσης βιολογικών και τοξικών όπλων, που ισχύει από το 1972, το Ιράκ το 1980 χρησιμοποίησε το νευροπαραλυτικό Tabun κατά την διάρκεια του πολέμου του με το Ιράν. Το 1988, οι δυνάμεις του Σαντάμ Χουσεΐν επιτέθηκαν με χημικά μετά την ανακατάληψη της πόλης Halabja με αποτέλεσμα τον θάνατο 3.200-5.000 Κούρδων και τον τραυματισμό 7.000-10.000 κυρίως αμάχων.
Στις 13/11/2016, το παρατηρητήριο των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων κατήγγειλε ότι οι τζιχαντιστές του Ισλαμικού κράτους χρησιμοποίησαν χημικά όπλα σε τουλάχιστον 3 επιθέσεις τους στην Ιρακινή πόλη Καϊγαρα, νότια της Μοσούλης.
Τέλος, κατά τον εμφύλιο στη Συρία (2013-2018) οι κυβερνητικές δυνάμεις του Άσαντ κατηγορήθηκαν επανειλημμένα για χρήση χημικών όπλων και κυρίως του χλωρίου και του αερίου Σαρίν με πολλά θύματα. Όμως, το καθεστώς και ο Ρώσος σύμμαχός του αρνήθηκαν κάθε κατηγορία. Σε μια τελευταία επίθεση των ΗΠΑ, της Μεγάλης Βρετανίας και της Γαλλίας στη Συρία, οι τρείς αντιμαχόμενες πλευρές (συριακή κυβέρνηση, φιλοδυτική αντιπολίτευση και τζιχαντιστές) αλληλοκατηγορούνταν για τη χρήση χημικών.

Ο Οργανισμός για την Απαγόρευση των Χημικών Όπλων και ο ρόλος του σήμερα.

Από το 1997 ο κόσμος έχει συμφωνήσει ότι τα χημικά όπλα δεν έχουν θέση στα σημερινά οπλοστάσια. Σήμερα, ο ΟΑΧΟ, που αποτελείται από 193 Κράτη Μέλη, επιβλέπει με το άγρυπνο βλέμμα του την παγκόσμια προσπάθεια δεσμευόμενος για την πλήρη εξάλειψη των αποθεμάτων χημικών όπλων. Το 98% του παγκόσμιου πληθυσμού ζει υπό την προστασία της Συνθήκης , ενώ το 99% των αποθεμάτων χημικών όπλων που δηλώθηκαν από τα κράτη κατόχους έχουν καταστραφεί εξακριβωμένα, σύμφωνα με στοιχεία του Οργανισμού. Το Συμβούλιο είναι το εκτελεστικό όργανο του Οργανισμού και αποτελείται από 41 μέλη, τα οποία εκλέγονται από τη Διάσκεψη για διετή θητεία. Για τη διασφάλιση της αποτελεσματικότητας του Συμβουλίου λαμβάνονται υπόψη η αρχή της δίκαιης γεωγραφικής κατανομής, η σημασία της χημικής βιομηχανίας, τα πολιτικά συμφέροντα και τα συμφέροντα ασφαλείας.
Η Συνθήκη για τα Χημικά Όπλα που υπογράφηκε, κωδικοποίησε έναν διεθνή κανόνα κατά των χημικών όπλων, τον οποίο πρέπει να τηρούν όλα τα Κράτη Μέλη. Η προστασία αυτού του κανόνα απαιτεί συνεχή επαγρύπνηση. Ως πρωταρχικό βήμα για την εκπλήρωση της υποχρέωσης καταστροφής αυτών των όπλων, η Συνθήκη απαιτεί από το κάθε νέο Κράτος Μέλος, το αργότερο 30 ημέρες μετά την έναρξη ισχύος της, να υποβάλλει δήλωση στον ΟΑΧΟ σχετικά με τα χημικά του όπλα, που πιθανόν διαθέτει . Οι δηλώσεις που σχετίζονται με τα χημικά όπλα περιλαμβάνουν πληροφορίες για τυχόν διαθέσιμα, παλιά ή εγκαταλειμμένα χημικά όπλα, εγκαταστάσεις παραγωγής, εγκαταστάσεις έρευνας και ανάπτυξης χημικών όπλων και δακρυγόνων για τον έλεγχο ταραχών. Αυτές οι δηλώσεις παρέχουν βασικά δεδομένα στον ΟΑΧΟ για τις επιθεωρήσεις του και για την εξακρίβωση της αλήθειας και της πραγματικότητας.
Πέρα από τις δηλώσεις, τα Κράτη Μέλη πρέπει να διασφαλίσουν ότι όλα τα τοξικά χημικά και οι πρόδρομες ουσίες τους χρησιμοποιούνται μόνο για σκοπούς που δεν απαγορεύονται από τη Συνθήκη. Πρόκειται για μια σοβαρή υποχρέωση, η οποία μπορεί να περιλαμβάνει σε εθνικό επίπεδο, μια σειρά ενεργειών σχετικών με θέματα όπως η χημική ασφάλεια, η ποινικοποίηση οποιασδήποτε απαγορευμένης συμπεριφοράς, η δημιουργία Εθνικής Αρχής για την εφαρμογή της Σύμβασης και η ενσωμάτωση των υποχρεώσεων της Συνθήκης για τα Χημικά Όπλα σε εθνικούς νόμους και κανονισμούς. Οι εν λόγω νόμοι και κανονισμοί έχουν ταυτόχρονα δεσμευτική ισχύ για τις ιδιωτικές χημικές επιχειρήσεις καθώς και τις κρατικές εγκαταστάσεις, πράγμα που σημαίνει ότι τα εθνικά μέτρα για την εφαρμογή της Συνθήκης έχουν μεγάλη σημασία.
Αν και η Συνθήκη αυτή έχει σχεδιαστεί κυρίως για την εξάλειψη των χημικών όπλων και την πρόληψη της επανεμφάνισής τους, περιέχει επίσης σημαντικές διατάξεις σχετικά με την προώθηση του ελεύθερου εμπορίου χημικών και την ανοιχτή ανταλλαγή πληροφοριών και γνώσεων σχετικά με τις ειρηνικές εφαρμογές της χημείας.
Την στιγμή που το έργο του Οργανισμού Απαγόρευσης των Χημικών Όπλων επικεντρώνεται σε μεγάλο βαθμό στην πρόληψη της χρήσης χημικών όπλων, αυτός πρέπει συγχρόνως να είναι έτοιμος να αντιμετωπίσει εικαζόμενη ή πραγματική χρησιμοποίηση χημικών όπλων με διάφορους τρόπους που μπορεί να κυμαίνονται από τη διενέργεια επίσημης έρευνας έως την παροχή βοήθειας έκτακτης ανάγκης στην πληττόμενη περιοχή ή χώρα.
Η σκιά που ρίχνουν τα χημικά όπλα στη σύγχρονη ιστορία έχει προκαλέσει αμέτρητα θύματα, τόσο πολίτες όσο και στρατιώτες. Για να εξασφαλίσουμε λοιπόν ένα μέλλον χωρίς χημικά όπλα, πρέπει να προστατεύσουμε, να ενισχύσουμε και να επεκτείνουμε τους κανόνες που κατοχυρώνονται στη Συνθήκη για τα Χημικά Όπλα. Ο παγκόσμιος κανόνας κατά των χημικών όπλων δεν πρέπει να είναι μόνο μια νομική συμφωνία, αλλά και μια ηθική δήλωση για την αξιοπρέπεια της ανθρωπότητας (Ανακτήθηκε την 26/04/2022, από https://bit.ly/3y3OR9f).

Έχουν τελικά χρησιμοποιηθεί μέχρι σήμερα χημικά όπλα στην Ουκρανία;

Η εκπρόσωπος του υπουργείου Άμυνας της Ουκρανίας στις 11/04/2022 άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να έχει ήδη γίνει χρήση χημικών όπλων κατά την πολιορκία της Μαριούπολης από τους Ρώσους χρησιμοποιώντας μια δηλητηριώδη ουσία άγνωστης προέλευσης. Παρόλα αυτά, οι προσπάθειες να βρεθούν αποδείξεις ότι αυτή η ουσία ήταν στην πραγματικότητα χημικό όπλο, αποδείχθηκαν μέχρι σήμερα, ατελέσφορες. Είναι ίσως πολύ νωρίς για να πούμε με βεβαιότητα τι συνέβη. Ένας ειδικός στα χημικά, βιολογικά και ραδιολογικά όπλα, ο Dan Kaszeta, (https://bit.ly/3ESFz1b) προειδοποίησε ότι η εξ αποστάσεως διάγνωση είναι πάντα δύσκολη, προσθέτοντας στην Guardian ότι στην τοποθεσία που έλαβε χώρα η επίθεση υπήρχαν «πολλά περιθώρια… για συμβατικά ή εμπρηστικά όπλα να προκαλέσουν χημικά προβλήματα λόγω πυρκαγιών και εκρήξεων». Βέβαια, πιθανές νέες πληροφορίες θα μπορούσαν να αλλάξουν άρδην τις εξελίξεις, αλλά προς το παρόν το περιστατικό δείχνει να μην είναι τόσο σοβαρό (https://bit.ly/3vouxgV).
Το ερώτημα λοιπόν, για την ώρα παραμένει: Θα μπορέσει να αποφευχθεί με τη βοήθεια του Οργανισμού για την Απαγόρευση των Χημικών Όπλων η χρήση τέτοιων όπλων στον πόλεμο της Ουκρανίας; Ας το ελπίσουμε …..

Γιατί είναι τόσο σημαντικός αυτός ο Πόλεμος; Ο κόσμος τείνει να τον εξετάζει από μια κοντόφθαλμη οπτική γωνία που αφορά κυρίως την οικονομική επιβάρυνση στην κατανάλωση του και ενδεχομένως το δράμα των ανθρώπων που αντιμετωπίζουν τις άμεσες συνέπειες ενός πολέμου. Θεωρώ πως αξίζει να προσεγγίσουμε τα ιστορικά γεγονότα που βιώνουμε με ένα τρόπο διαφορετικό, να επικεντρωθούμε στην ουσία, σε πράγματα που επηρεάζουν/θα επηρεάσουν άμεσα τις ζωές μας, τώρα, και σίγουρα τα επόμενα χρόνια. Για να γίνει αυτό θα πρέπει να πάμε λίγο πίσω στο χρόνο…

Urho Kekkonen 1977 cΟ Ούρχο Κέκονεν (Urho Kekkonen) ήταν ο μακροβιότερος πρόεδρος της Φινλανδίας και ένας εξαιρετικά ικανός διπλωμάτης. Στην κορύφωση του ψυχρού πολέμου παρατήρησε ότι όλοι οι ηγέτες των κρατών της Ευρώπης είχαν προσωπικές εμπειρίες από τις ζοφερές συνέπειες του Β’ ΠΠ, στην ουσία ότι η γενιά που είδε σε νεαρή ηλικία το σπίτι της να καταστρέφεται, πλέον αποτελούσε το πολιτικό κατεστημένο. Ο Ούρχο το 1975 συγκάλεσε στο Ελσίνκι την “Διάσκεψη για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη” όπου επικαλέστηκε πετυχημένα στους ομολόγους του την ανάγκη τα γεγονότα της περιόδου 1939 – 1945 να μην επαναληφθούν ποτέ. Το αποτέλεσμα ήταν η «Τελική πράξη του Ελσίνκι» όπου όλες οι χώρες της Ευρώπης, είτε Νατοϊκές, είτε ουδέτερες, είτε προσκείμενες στο Σύμφωνο της Βαρσοβίας, συμφώνησαν στο σεβασμό των συνόρων, της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας όλων των ευρωπαϊκών χωρών, θεσπίζοντας τη διπλωματία ως πρωταρχική προτεραιότητα στις δεσμεύσεις και στις εμπλοκές εξωτερικής πολιτική όλων των ευρωπαϊκών κρατών. Η «Τελική πράξη του Ελσίνκι» θεωρείται εύλογα ο ακρογωνιαίος λίθος της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφάλειας.

Μετά από αιώνες πάλης μεταξύ των ευρωπαϊκών δυνάμεων για τη δημιουργία σφαιρών επιρροής, μια διαδικασία που φέρει το όνομα “Ευρωπαϊκό Κονσέρτο”, και οδήγησε σε δύο καταστροφικούς πολέμους, αποφασίσαμε να πατήσουμε φρένο. Αποφασίσαμε να μην προσπαθήσουμε ποτέ ξανά να επιβάλουμε την κυριαρχία μας σε άλλους λαούς, ή να αναδημιουργήσουμε σφαίρες επιρροής στους γείτονες μας. Η υιοθέτηση αυτών των αρχών από όλα τα ευρωπαϊκά κράτη οδήγησαν σε μια μακρόβια – σχεδόν πεντηκονταετή – ειρήνη, πρωτοφανή αν αναλογιστεί κάποιος την ιστορία αυτής της ηπείρου. Είναι ο λόγος που πολλές ευρωπαϊκές χώρες αντιτάχθηκαν στο αμερικανικό εμπάργκο στην Κούβα, που αρνήθηκαν να συμμετέχουν στην εισβολή στο Ιράκ το 2003. Αποτελούν επίσης σημαντικό παράγοντα της εμπέδωσης της ευρωπαϊκής ιδέας και της μείωσης των εξοπλιστικών δαπανών στην ευρύτερη ήπειρο. Κοντολογίς, αφιερώσαμε σχεδόν 50 χρόνια, περίπου 4 γενιές πολιτικών ηγετών στη δημιουργία και την ανάπτυξη ενός ευρωπαϊκού πλαισίου ασφάλειας και ειρήνης.

Και στις 24 Φεβρουαρίου 2022 ο Βλ. Πούτιν κομμάτιασε την «Τελική πράξη του Ελσίνκι» και την εναπόθεσε στον κάδο απορριμμάτων.

Σκοπίμως δεν θα σταθώ στην επιχειρηματολογία των δύο πλευρών για τον εν λόγω πόλεμο, στο τέλος δεν έχει σημασία. Αυτό που έχει σημασία είναι ότι η Ευρώπη στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής είναι σε αχαρτογράφητα νερά. Θέσεις που θωρούντουσαν κάποτε γεωπολιτικές σταθερές πλέον δεν υπάρχουν. Χώρες που παραδοσιακά θεωρούνται ουδέτερες όπως η Σουηδία, η Αυστρία, η Ιρλανδία και η Ελβετία αμφισβητούν πλέον ανοικτά την ουδετερότητά τους. Μάλιστα το γεγονός ότι η Ελβετία παίρνει θέση σε ένοπλη σύρραξη για πρώτη φορά από το 1814 πρέπει να μας ανησυχήσει όλους. Η Φινλανδία που διαθέτει συνοριακή γραμμή μήκους 1.340 χλμ. έθεσε την υποψηφιότητά στο ΝΑΤΟ σε δημόσια διαβούλευση. Η Πολωνία αποφάσισε τον διπλασιασμό των αμυντικών δαπανών, μέγεθος το οποίο θα την κατέτασσε στο βάθρο των τριών πιο ισχυρών στρατών στην Ευρώπη. Τέλος η Γερμανία ανακοίνωσε εξοπλιστικές δαπάνες ύψους 100 δις τερματίζοντας εν μια νυκτί μια εθνική δέσμευση 80 ετών.

Υπάρχει πολύς κόσμος που πανηγυρίζει αυτές τις αλλαγές, δεν το κρίνω. Σε τέτοιες εποχές οφείλουμε να επιδείξουμε ψυχραιμία. Οφείλουμε να αναλογιστούμε προσεκτικά τι έχουμε να κερδίσουμε αλλά και τι έχουμε να χάσουμε. Η απάρνηση της ουδετερότητας ενδεχομένως σημαίνει για τη Σουηδία την εγκατάλειψή του διπλωματικού της ρόλου στη σύρραξη στην Παλαιστίνη, για την Ιρλανδία την απώλεια του ειρηνευτικού ρόλου στο Κονγκό, για την Αυστρία τον υψίστης σημασίας ρόλο ως έδρα της Διεθνής Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας στις διαπραγματεύσεις για το πρόγραμμα των πυρηνικών του Ιράν, κλπ. Παράλληλα πληθαίνουν οι πολιτικές φωνές για τη δημιουργία ενός ενιαίου ευρωστρατού.

Ο Βλ. Πούτιν στην προσπάθεια του να υπονομεύσει τις ΗΠΑ και την ευρύτερη Δύση, και να εξανεμίσει οποιαδήποτε φωνή αμφισβήτησης για τη θέση της χώρας του στην παγκόσμια σκηνή, αφύπνισε μια νέα δύναμη. Κατάφερε μέσα σε ένα μήνα να πνίξει όλες τις ευρωσκεπτικιστικές φωνές στον Ευρωχώρο (που ο ίδιος στήριζε) και να αναστήσει το κατά τον Μακρόν «εγκεφαλικά νεκρό ΝΑΤΟ». Οι ΗΠΑ μετά τη στροφή Ομπάμα στον Ειρηνικό, επικεντρώνουν ξανά το ενδιαφέρον τους στην Ευρώπη, ενώ το ΗΒ μετά το BREXIT αποζητάει εκ νέου διαύλους επικοινωνίας με την ΕΕ υπό την ομπρέλα της πολιτικής εξωτερικής ασφάλειας.
Μπορεί κάποιοι στις ΗΠΑ να χαίρονται για μια ανεξάρτητη στρατιωτικά Ευρώπη, που δεν είναι πλέον θεατής και κακοπληρωτής σε Νατοϊκά ζητήματα, αλλά ποια θα είναι η στάση τους όταν η Ευρώπη αρνηθεί να συμπορευτεί με τις πολιτικές της Ουάσιγκτον; Μην ξεχνάμε ότι αυτό έγινε πρόσφατα, μόλις το 2003. Η Γερμανία στην προσπάθεια της να μην εμπλακεί καθόλου στο χάος της Μέσης Ανατολής στράφηκε ενεργειακά στη Ρωσία, μια πολιτική απόφαση που πληρώνεται τώρα ιδιαίτερα ακριβά, ποια θα είναι η ενεργειακή πλεύση της τα επόμενα χρόνια; Ο Μακρόν δεσμεύτηκε να επενδύσει τους πόρους του ταμείου ανάκαμψης στην πυρηνική ενέργεια. Η Γαλλία έχει δείξει την προδιάθεση της να γίνει ένας ενεργητικός παίκτης σε παγκόσμια ζητήματα, έχοντας τη στήριξη της Ε.Ε., όμως η Ευρώπη σύσσωμη το 1975 στο Ελσίνκι αποφάσισε να μην μπει στην οικονομική και πολιτική κούρσα των υπερδυνάμεων. Αυτή είναι η στάση που πρέπει να κρατήσει και τώρα;

Ο πόλεμος στην Ουκρανία κάποια στιγμή θα τελειώσει και όταν αυτό γίνει, θα χρειαστεί με ψυχραιμία να αναλογιστούμε όλα αυτά τα ζητήματα, και να απαντήσουμε στα προκύπτοντα ερωτήματα. Θα χρειαστεί μια νέα κοινή χάραξη ευρωπαϊκής στρατηγικής για την ασφάλεια και την ειρήνη, από ικανούς πολιτικούς ηγέτες. Χρειαζόμαστε έναν νέο Κέκονεν

(Σημείωση Social-lib.gr  Πηγή του περιεχομένου του άρθρου : https://www.youtube.com/watch?v=NdKmOGMrzuM

Οι Ουκρανοί πρέπει να συνθηκολογήσουν ή να πολεμήσουν μέχρις εσχάτων;
Θα θεωρούσα ανήθικο από την μεριά μου να υποδείξω σ’ έναν λαό που μάχεται ενάντια σ’ έναν υπέρτερο εισβολέα το τι πρέπει να κάνει. Η δικιά τους χώρα απειλείται, αυτοί σκοτώνονται, αυτοί θα αποφασίσουν. Όποια απόφαση και να πάρουν, θα έχουν τον σεβασμό και την αμέριστη συμπαράστασή μου – όσο κι αν δεν έχει καμμιά ουσιαστική σημασία αυτό.
Οι Ουκρανοί έχουν ήδη καταφέρει πάρα πολλά. Η ηρωική και παρατεταμένη αντίστασή τους αφύπνισε τις συνειδήσεις και άλλαξε την κατάσταση των πραγμάτων. Όπως είπαμε και στο Α' Μέρος, αν είχαν συνθηκολογήσει γρήγορα, θα επαναλαμβανόταν το σκηνικό της Γεωργίας και της Κριμαίας, και οι υποτονικές αντιδράσεις της Δύσης θα άνοιγαν την όρεξη του Πούτιν να κολατσίσει παραπέρα.

Ποια είναι η νέα κατάσταση που δημιουργείται;
Όταν με το καλό κάποια στιγμή σταματήσει το μακελειό, θαφτούν οι νεκροί κι αρχίσουν ξανά οι άνθρωποι να κοιτάζουν δειλά προς το μέλλον, νομίζω ότι η Ιστορία θα αποτιμήσει, ανάμεσα στα άλλα, κάποια πράγματα σαν κι αυτά :

  • Η Ευρωπαϊκή Ένωση είχε παραμελήσει στο παρελθόν την ευκαιρία να αφουγκραστεί τις αγωνίες και τις προσμονές των λαών της Ανατολικής Ευρώπης (συμπεριλαμβανομένου φυσικά και του ρωσικού). Λειτούργησε αποσπασματικά και με βάση βραχυπρόθεσμα οικονομικά συμφέροντα, κι έτσι, αυτό που προέχει δυστυχώς σήμερα είναι η ενδυνάμωση της αποτρεπτικής της ισχύος με την δημιουργία Ευρωπαϊκού στρατού.
  • Οι ΗΠΑ, μετά την φθορά τους σε Αφγανιστάν και Ιράκ ήταν σε φάση απόσυρσης από την ευρύτερη περιοχή, στρέφοντας την προσοχή τους κυρίως προς την Κίνα (βλέπε και συμφωνία AUKUS). Τώρα προσφέρουν στην Κίνα μια ιδιότυπη «ανακωχή» ώστε να εξασφαλίσουν την συμπαράστασή της, και επιστρέφουν άρον-άρον για να συμμαζέψουν τα ασυμμάζευτα. Για να καλύψουν κάποιες από τις ανάγκες της Δύσης που θα προκύψουν από μια μακρόχρονη αντιπαλότητα με την Μόσχα, φαίνονται έτοιμες να βάλουν νερό στο κρασί τους και συνομιλούν με ορκισμένους εχθρούς τους όπως η Βενεζουέλα και το Ιράν.
  • Η επανείσοδος του Ιράν στο παιχνίδι προκαλεί ανάμεικτα συναισθήματα στις χώρες της Μέσης Ανατολής, που βλέπουν την τράπουλα να ξαναμοιράζεται και παραμένουν επιφυλακτικές έως ότου δουν κάποια σημεία που θα επιτρέψουν τον καθορισμό της παραπέρα στάσης τους (για αναλυτικότερα στοιχεία δείτε εδώ ένα ενδιαφέρον άρθρο του Al Jazeera)

Η επόμενη μέρα
Όλα τα παραπάνω δείχνουν ότι η ένταση στην ανατολική Ευρώπη ήρθε για να μείνει. Κι άλλες χώρες της ανατολικής Ευρώπης, πρώην δορυφόροι, ζητούν την άμεση ένταξή τους στο ΝΑΤΟ για να ξεφύγουν, όπως ελπίζουν από την κατάσταση του υποψήφιου νέου θύματος. Όμως δεν είναι μόνον η ανατολική Ευρώπη, αλλά ακόμα και η γειτονιά μας, τα Βαλκάνια, που βρίσκεται σε αναβρασμό, κινδυνεύοντας να αποδειχθεί για άλλη μια φορά ως "μπαρουταποθήκη της Ευρώπης".

Υπάρχει όμως και μια επιπλέον ένδειξη που συνηγορεί στην εκτίμηση ότι η κρίση δεν θα τελειώσει με την λήξη του πολέμου : οι ανεβασμένοι τόνοι καταγγελίας του Πούτιν ως εγκληματία πολέμου και η σχετική πρόθεση των Δυτικών ηγετών για παραπομπή του Πούτιν ενώπιον του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης. Οι καταγγελίες δεν μπορούν φυσικά να έχουν κάποιο άμεσο αποτέλεσμα, και ο Πούτιν δεν πρόκειται να βρεθεί στο εδώλιο της Χάγης όπως ο Μιλόσεβιτς. Θα εξακολουθούν όμως να κρατούν το όλο ζήτημα ανοικτό και μετά τον τερματισμό του πολέμου.
Πράγματι, μια συνθήκη ειρήνευσης φέρνει ένα νέο status quo αποδεκτό όχι μόνον από τους άμεσα αντιμαχόμενους, αλλά και τους έμμεσα εμπλεκόμενους. Οι βαριές κυρώσεις φυσιολογικά τερματίζονται, τα κράτη επαναπροσδιορίζουν τις σχέσεις και συνεργασίες τους πάνω στη νέα βάση, και πάλι business as usual. Ακόμα κι ο επιτιθέμενος έχει την άνεση να προσδιορίσει τους πιθανούς μελλοντικούς του στόχους. Με τον χαρακτηρισμό του όμως ως εγκληματία πολέμου (με την προϋπόθεση και της σχετικής βούλησης των λοιπών ισχυρών), όλα αυτά δεν θα είναι και τόσο απλά.

Τα εθνικά μας θέματα και η διεθνής μας πολιτική
Όπως φαίνεται, έρχονται ακόμα πιο δύσκολες μέρες. Η παρατεταμένη κρίση θα συσσωρεύσει (και) στην χώρα μας νέα προβλήματα, τουλάχιστον στο οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο. Μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα, πολλές βεβαιότητες και δεδομένα ανατράπηκαν, δημιουργώντας ένα νέο κλίμα ανασφάλειας, παρατηρεί ο Τάσος Γιαννίτσης, που επισημαίνει σε άρθρο του την προοπτική συσσώρευσης νέων βαρών που θα επιδεινώσουν τα ήδη υπάρχοντα σοβαρά δομικά προβλήματα.

Για τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει στο οξυμένο εθνικό μας ζήτημα, δηλαδή τις σχέσεις μας με την Τουρκία, προβλέψεις δεν είναι εύκολο να γίνουν. Ποια θα πρέπει όμως να είναι η δικιά μας πολιτική ;
Η μέχρι στιγμής στάση μας είναι η πλήρης ταύτιση θέσεων και ενεργειών με αυτές της Δύσης (ΗΠΑ και Ευρωπαϊκής Ένωσης), που φαίνεται να ομονοούν για την ώρα στην αντιμετώπιση της συγκεκριμένης κρίσης. Καταδικάσαμε έντονα την εισβολή, συμμετέχουμε στις κυρώσεις, στείλαμε στρατιωτική βοήθεια στην Ουκρανία. Η γειτονική μας Τουρκία αντίθετα, παίζοντας για ακόμα μια φορά τον ρόλο του «επιτήδειου ουδέτερου», καταδικάζει μεν την εισβολή, δεν συμμετέχει όμως στις κυρώσεις, δίνει στρατιωτική βοήθεια στην Ουκρανία, αλλά και διατηρεί τις σχέσεις της με την Μόσχα, ενώ στο τέλος προβάλλεται και ως πιθανός διαμεσολαβητής (με το αζημίωτο βέβαια). Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό και με έναν παραδοσιακό αντιδυτικισμό (μνήμες χούντας, Κύπρου, Σερβίας, μνημόνια...), οδηγεί κάποια κόμματα αλλά και μια μερίδα του πληθυσμού στην χώρα μας να θεωρεί ότι η ακολουθητέα πολιτική είναι η λίγο-πολύ μίμηση της στάσης της γείτονος. Αφού η Τουρκία βγαίνει κερδισμένη από την «ουδετερότητα», γιατί να μην κάνουμε κι εμείς το ίδιο;
Το λιγότερο που μπορώ να πω για τα παραπάνω είναι ότι πάσχουν από απόλυτη άγνοια μεγεθών και συγκριτικών πλεονεκτημάτων. Η Τουρκία έχει μεγάλο μέγεθος, ικανή ισχύ, στρατηγική γεωγραφική θέση και επιρροή στην ευρύτερη περιοχή. Στρατιωτική παρουσία σε 13 χώρες, πληθυσμό οκταπλάσιο της Ελλάδας, τετραπλάσιο ΑΕΠ και δυναμική ανάπτυξη. Έχει μια σχετική ευελιξία κίνησης γιατί είναι μια περιφερειακή υπερδύναμη, που μπορείς να συγκρουστείς αν χρειαστεί μαζί της, αλλά όχι να την αγνοήσεις. Είναι όμως προφανές ότι αυτή δεν είναι η περίπτωση της Ελλάδας.

Το βασικό συγκριτικό μας πλεονέκτημα είναι ότι ανήκουμε σε μια ευρύτερη οικογένεια κρατών του Δυτικού κόσμου, και συγκεκριμένα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτό το πλεονέκτημα δεν μπορούμε να το απεμπολήσουμε, ούτε καν να το διακυβεύσουμε. Αντίθετα, θα πρέπει να το τονίζουμε και να το αναδεικνύουμε συνέχεια, αλλιώς κινδυνεύουμε να βρεθούμε στην θάλασσα των επερχόμενων κινδύνων μόνοι.

Λυπάμαι σύντροφοι, αλλά έτσι έχουν τα πράγματα.

(Ο Νίκος Κουτρέτσης είναι υπεύθυνος της Ομάδας Πολιτικής για την Διπλωματία και την Άμυνα της Κίνησης Κοινωνικού Φιλελευθερισμού "εΜείς")

google news iconΤο Social-Lib είναι εγκεκριμένος εκδότης στην υπηρεσία Google News. Ακολουθήστε μας για να έχετε άμεση ενημέρωση και πρόσβαση στην αρθρογραφία: Social-Lib.gr - Google News .

Έγραψαν Πρόσφατα

Κοινωνικός Φιλελευθερισμός

Το Social.lib είναι ένας δικτυακός τόπος συζήτησης και ανάδειξης των καθημερινών οικονομικών, κοινωνικών, πολιτισμικών και πολιτικών ζητημάτων υπό το πρίσμα του Κοινωνικού Φιλελευθερισμού.