Από το «εκεί μας κατάντησαν οι αλήτες» μέχρι το «θέλω τη ζωή μου πίσω»

Δυο φράσεις καραμέλα που η πρώτη μάλλον δείχνει την κατάντια αυτού που την λέει και η δεύτερη το ακαταλόγιστο αυτού που την λέει. Εκτός αν είναι πρόσφυγας που αναγκάστηκε να εγκαταλείψει πατρίδα, σπίτι, ανθρώπους, ζώα. Αυτός μάλιστα, δικαιούται να την λέει. Εμείς οι υπόλοιποι όμως;

Οι «αλήτες» που μας κατάντησαν εκεί είναι οι δικές μας επιλογές. Είναι η ψήφος που χαρίσαμε σε λάθος πρόσωπα και για λάθος λόγους. Η αποχή μας από τα κοινά λες και τιμωρούμε κάποιον άλλον εκτός από τον εαυτό μας. Τους δώσαμε χώρο να αλωνίζουν. Τους αφήνουμε ανεξέλεγκτους να αφηνιάζουν, να γιγαντώνουν το κράτος να θεριεύουν τη γραφειοκρατία, να σπαταλάνε τα χρήματα των ταμείων, να βολεύουν τα δικά τους παιδιά, να κάνουν πειράματα κάθε χρόνο με την παιδεία. Και να διαλέγουμε τον έναν όχι γιατί είναι καλός, αλλά για να φύγει ο άλλος… ο κακός. Και μετά φταίνε αυτοί… οι «αλήτες»  που μας κατάντησαν εδώ.

Όσο για τη ζωή που ζητούσαμε πίσω όταν άρχισαν τα μνημόνια …  ποια ζωή; Εκείνη με τις πολυτελείς τζιπάρες που κάθε γκαζιά τους ήταν μια καταδίκη για το περιβάλλον; Εκείνη με τα πάρτι στο νησί όπου η βαρεμάρα χτυπούσε κόκκινο; Εκείνη με τα πάρτι για τα γενέθλια των παιδιών μας που ξεπερνούσαν σε προϋπολογισμό τα γλέντια του γάμου; Εκείνη με το φόρεμα που κόστιζε 3000 ευρώ κι έψαχνες να βρεις πού ήταν κρυμμένα τα διαμάντια; Ε, αυτήν τη ζωή καλώς την πήρε ο άνεμος της κρίσης μαζί με το φουστάνι. Αλήθεια τώρα, σας έλειψαν όλα αυτά; Σας έλειψαν οι φωτογραφίες στις κοσμικές στήλες με τα ψεύτικα χαμόγελα; Και μετά με την πανδημία… Εκεί κι αν θέλαμε πίσω τη ζωή μας. Τα ταξίδια μας, τα ξενύχτια μας, τα ποτά μας όχι για την παρέα ή με καλή παρέα αλλά για να δούμε και να μας δούνε. Να περιφέρουμε άσκοπα το τίποτά μας στολισμένο και χαμογελαστό.

Ειλικρινά δεν ξέρω ούτε έναν που να είναι τόσο ανόητος που να ξεστομίζει αυτές τις δυο φράσεις και θα μου μείνει η απορία για το πώς καθιερώθηκαν. Τις ζωές που είναι πραγματικές και γεμάτες όχι μόνο δεν τις πήρε κανείς αλλά έγιναν ακόμη πιο πλούσιες και πλήρεις. Οι άνθρωποι γύρω μας ξεδιαλέχτηκαν και μας έμειναν οι σημαντικοί. Τα ρούχα και τα στολίδια έχασαν την γοητεία τους αφού δεν τα έβλεπε κανείς. Το κουτσομπολιό περιορίστηκε αφού δεν μαθαίναμε τίποτε για κανέναν. Τι μας έμεινε λοιπόν; Μα φυσικά, πεδίον δόξης λαμπρόν,  τα social media. Κι εκεί ξεσπαθώσαμε. Καταδικάσαμε ανθρώπους πριν από τη δικαιοσύνη. Σκοτωθήκαμε για τα μέτρα για τα εμβόλια, για τις δηλώσεις του Σάκη. Γίναμε πιο ειδικοί από κάθε ειδικό.

 Κι ύστερα ήρθε ο πόλεμος. Γύρω μας άνθρωποι που δικαιούνται να ζητάνε τις ζωές τους πίσω. Αλλά εμείς ακόμη μαλώνουμε. Δεν μπορούμε να συμφωνήσουμε ούτε ποιον πόλεμο πρέπει να καταδικάσουμε. Λες κι αν καταδικάσεις τον Πούτιν, αυτομάτως δικαιώνεις τους άλλους που εγκλημάτησαν πριν από αυτόν. Δηλαδή να μην καταδικάσεις ένα βιαστή γιατί βίασαν κι άλλοι πριν από αυτόν.

Ειλικρινά δεν μας καταλαβαίνω. Γι αυτό κι εγώ θέλω τη ζωή μου πίσω. Και ας μην μου την πήρε κανείς. Έτσι απλώς για να πάω και μια φορά με το ρεύμα, να ρίξω τις ευθύνες μου σε άλλους για να σκεπάσω τη δική μου αδιαφορία.

 

Ένα από τα πιο σκοτεινά κεφάλαια της ιστορίας της ανθρωπότητας αποτελεί το διατλαντικό δουλεμπόριο. Για περισσότερα από 400 χρόνια (1440 – 1888), 15 εκατομμύρια άνδρες, γυναίκες και παιδιά αφρικανικής καταγωγής υπήρξαν δούλοι, σκλάβοι και θύματα του απάνθρωπου αυτού συστήματος. Ένα ποσοστό μάλιστα περίπου 15-20% έχασε τη ζωή του κατά τη διάρκεια του ταξιδιού.
Με τον όρο διατλαντικό δουλεμπόριο αναφερόμαστε στην εμπορία και μεταφορά σκλάβων, κυρίως από την Αφρική στην Αμερική. Ως δούλοι ορίζονται τα πρόσωπα που έχουν στερηθεί κάθε προσωπική ελευθερία καθώς και κάθε ανθρώπινο δικαίωμα και αποτελούν πλέον απλώς αντικείμενα διαπραγμάτευσης και αγοραπωλησίας.
Τα θύματα ευρισκόμενα υπό καθεστώς βάρβαρων βασανιστηρίων, δολοφονιών και καταναγκαστικής εργασίας, χρησιμοποιήθηκαν σαν σκλάβοι ή πουλήθηκαν στα σκλαβοπάζαρα. Η ζωή των έγχρωμων δούλων υπήρξε για πολλά χρόνια ένα ατελείωτο μαρτύριο. Υπάρχουν πολλές μαρτυρίες που αναφέρουν ομαδικούς βιασμούς κοριτσιών και γυναικών, σφράγισμα δούλων με πυρακτωμένο σίδερο, μαζικές εκτελέσεις δραπετών και πολλά ακόμα απάνθρωπα περιστατικά. Οικογένειες ολόκληρες χωρίστηκαν και ξεκληρίστηκαν, μπαίνοντας σε μια αναγκαστική μορφή μετανάστευσης, τη μεγαλύτερη ίσως στην παγκόσμια ιστορία.

Για να τιμήσει τη μνήμη των θυμάτων, η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, με το ψήφισμα 62/122 της 17ης Δεκεμβρίου 2007, ανακήρυξε την 25η Μαρτίου Διεθνή Ημέρα Μνήμης Θυμάτων Δουλεμπορίου και Διατλαντικού Δουλεμπορίου.

Με το ψήφισμά του ο ΟΗΕ ζητούσε τη δημιουργία ενός προγράμματος ενημέρωσης με στόχο την κινητοποίηση των εκπαιδευτικών θεσμών, της κοινωνίας των πολιτών και άλλων οργανισμών, προκειμένου να διδαχτούν οι μελλοντικές γενιές τις αιτίες, τις συνέπειες και τα μαθήματα από το διατλαντικό δουλεμπόριο. Σκοπό επίσης είχε να γίνουν γνωστοί οι κίνδυνοι που δημιουργούνται από τον ρατσισμό και τις προκαταλήψεις.

Από την ιστορία του διατλαντικού δουλεμπορίου
Το δουλεμπόριο του Ατλαντικού δεν ήταν το μοναδικό δουλεμπόριο από την Αφρική. Η δουλεία επικρατούσε σε πολλά μέρη της μαύρης ηπείρου για πολλούς αιώνες πριν από την έναρξη του δουλεμπορίου στον Ατλαντικό. Υπάρχουν ενδείξεις ότι σκλαβωμένοι άνθρωποι από ορισμένα κράτη της Αφρικής εξήχθησαν σε άλλα κράτη της, αλλά και στην Ευρώπη και την Ασία πριν από τον ευρωπαϊκό αποικισμό της αμερικανικής ηπείρου.
Ορισμένοι Αφρικανοί βασιλείς και έμποροι συμμετείχαν στο εμπόριο σκλαβωμένων ανθρώπων από το 1440 έως το 1833 περίπου, ενδιαφερόμενοι μόνο για την προστασία της δικής τους εθνοτικής ομάδας. Για κάθε αιχμάλωτο, οι ηγεμόνες λάμβαναν μια ποικιλία αγαθών από την Ευρώπη, όπως όπλα, πυρομαχικά, αλκοόλ, ινδικά υφάσματα και άλλα εργοστασιακά παραγόμενα προϊόντα. Το δουλεμπόριο ήταν, επομένως, ένα μέσο για ορισμένες αφρικανικές ελίτ να αποκτήσουν οικονομικά πλεονεκτήματα. Έτσι, έπαιξαν άμεσο ρόλο στο δουλεμπόριο, απάγοντας ενήλικες και κλέβοντας παιδιά με σκοπό να τα πουλήσουν, μέσω μεσαζόντων, στους Ευρωπαίους ή στους πράκτορές τους. Ο ιστορικός Walter Rodney εκτιμά ότι γύρω στο 1770, ο βασιλιάς της Δαχομέης (Dahomey, σημερινό Μπενίν) κέρδιζε περίπου 250.000 λίρες ετησίως πουλώντας αιχμάλωτους Αφρικανούς στρατιώτες και σκλάβους στους Ευρωπαίους δουλέμπορους.
Μετά την ανακάλυψη νέων εδαφών, οι Ευρωπαίοι άποικοι άρχισαν σύντομα να μεταναστεύουν και να εγκαθίστανται σε εδάφη εκτός της μητρικής τους ηπείρου. Οι Πορτογάλοι έμποροι κυρίως, χρησιμοποιώντας τις Κανάριες Νήσους άρχισαν να μεταφέρουν τις δραστηριότητές τους στις δυτικές ακτές της Αφρικής, πραγματοποιώντας επιδρομές στις οποίες αιχμαλώτιζαν σκλάβους για να τους πουλήσουν αργότερα στη Μεσόγειο.
Λίγο αργότερα, οι σκλάβοι μεταφέρονταν από τους Πορτογάλους και τους Ισπανούς στη Σεβίλλη ή στα Κανάρια Νησιά και από το 1525 απευθείας από το νησί Σάο Τομέ μέσω του Ατλαντικού στην Ισπανιόλα (σημερινή Αϊτή και Δομινικανή Δημοκρατία) και τις αποικίες της Νότιας Αμερικής. Μέχρι τα μέσα του 17ου αιώνα το Μεξικό ήταν η μεγαλύτερη ενιαία αγορά σκλάβων των Ισπανών στην Αμερική, ενώ οι Πορτογάλοι εμπλέκονταν άμεσα στην εμπορία σκλαβωμένων ανθρώπων στη Βραζιλία.
Αυτός ο καταμερισμός του δουλεμπορίου μεταξύ Ισπανίας και Πορτογαλίας αναστάτωσε τους Βρετανούς και τους Ολλανδούς. Σύμφωνα με τη Συνθήκη του Münster (30 Ιανουαρίου 1648) ανάμεσα στην Ολλανδική Δημοκρατία και το Βασίλειο της Ισπανίας, το δουλεμπόριο άνοιξε για τους Ολλανδούς, τους Γάλλους και τους Άγγλους, παραδοσιακούς εχθρούς της Ισπανίας, η οποία έχασε μεγάλο μερίδιο αυτού του εμπορίου. Οι Άγγλοι, μάλιστα, έστελναν τους περισσότερους σκλάβους από τη Δυτική Αφρική κατά τη διάρκεια του 18ου αιώνα, αποτελώντας τους μεγαλύτερους διακινητές σκλάβων στον Ατλαντικό. Ταυτόχρονα, μαζί με τους Πορτογάλους και τους Γάλλους ήταν οι κύριοι μεταφορείς των εννέα στους δέκα σκλάβους που απήχθησαν στην Αφρική. Το μεγαλύτερο ποσοστό από αυτούς μεταφέρθηκαν στη Βραζιλία και την Καραϊβική. Τελικά, το μεγαλύτερο μέρος του ατλαντικού δουλεμπορίου διεξήχθη από επτά έθνη.
Από το 1502 μέχρι το 1581 οι χώρες και οι περιοχές που δέχτηκαν τους υπόδουλους Αφρικανούς ως μέρος του εργατικού δυναμικού στον Νέο Κόσμο, ήταν κατά χρονική σειρά η Ισπανιόλα (1502), η Κούβα (1513), η Τζαμάικα (1518), η Ονδούρα και η Γουατεμάλα (1526), οι Ηνωμένες Πολιτείες (1526), η Κολομβία (1533), το Ελ Σαλβαδόρ (1541), η Κόστα Ρίκα (1563) και η Φλόριντα (1581).

Οι μορφές της δουλείας και η μεταχείριση των σκλάβων.
Σε γενικές γραμμές, η δουλεία στην Αφρική δεν ήταν κληρονομική, δηλαδή, τα παιδιά των σκλάβων ήταν ελεύθερα. Όμως, η μεταχείριση των σκλάβων μεταξύ των χωρών της Αφρικής ήταν διαφορετική. Στο ένα άκρο, οι βασιλείς της Δαχομέης και του Καμερούν έσφαζαν συστηματικά εκατοντάδες ή χιλιάδες σκλάβους σε τελετουργίες θυσίας. Από την άλλη πλευρά, οι σκλάβοι σε άλλα μέρη αντιμετωπίζονταν συχνά ως μέρος της οικογένειας, ως “υιοθετημένα παιδιά”, με σημαντικά δικαιώματα, όπως το δικαίωμα να παντρεύονται χωρίς την άδεια των αφεντικών τους.
Στην Αμερική ωστόσο, τα παιδιά των μητέρων σκλάβων θεωρούνταν γεννημένα στη δουλεία και οι σκλάβοι θεωρούνταν ιδιοκτησία των ιδιοκτητών τους. Στη Βιρτζίνια το 1662, υιοθετήθηκε η αρχή partus sequitur ventrem (ο τοκετός ακολουθεί την εγκυμοσύνη) η οποία κατέτασσε τα παιδιά των μητέρων σκλάβων ως σκλάβους, ανεξάρτητα από την πατρότητα. Δεν είχαν το δικαίωμα να παντρεύονται ελεύθερα και οι αφέντες δεν τους αποδέχονταν γενικά ως ισότιμα μέλη της οικογένειας, ενώ όσοι καταδικάζονταν για εξέγερση ή φόνο εκτελούνταν.

Η απαγόρευση του δουλεμπορίου.
Η πρώτη πολιτεία που σταμάτησε την εισαγωγή σκλάβων προς πώληση ήταν η υπό την ηγεσία του Τόμας Τζέφερσον νέα πολιτεία της Βιρτζίνια το 1778, καθιστώντας έγκλημα για τους εμπόρους να φέρνουν σκλάβους από το εξωτερικό. Τότε απελευθερώθηκαν όλοι οι σκλάβοι που εισήχθησαν εκεί παράνομα και επιβλήθηκαν βαριά πρόστιμα στους παραβάτες. Όλες οι άλλες πολιτείες των Ηνωμένων Πολιτειών ακολούθησαν το παράδειγμά της, αν και η Νότια Καρολίνα αργότερα, άνοιξε ξανά το δουλεμπόριο. Στη Δανία τέθηκε σε ισχύ το 1803 νομοθεσία που απαγόρευσε το εμπόριο. Ακολούθησε η Βρετανία στις 22 Φεβρουαρίου 1807, με το Νόμο περί δουλεμπορίου, επιβάλλοντας αυστηρά πρόστιμα για οποιονδήποτε σκλάβο βρισκόταν σε βρετανικό πλοίο. Μια βδομάδα μετά οι ΗΠΑ ψήφισαν δικό τους νόμο για την απαγόρευση της εισαγωγής σκλάβων. Ωστόσο, δεν κατήργησαν το εσωτερικό δουλεμπόριο μέχρι τη δεκαετία του 1860. Η Βρετανία με την υπογραφή τεσσάρων συνθηκών με την Πορτογαλία (το 1810), τη Σουηδία (το 1813), τη Γαλλία (το 1814) και την Ολλανδία (το 1814) συμφώνησε τον περιορισμό ή τη θέση εκτός νόμου του δουλεμπορίου. Τελευταία χώρα που απαγόρευσε το δουλεμπόριο στον Ατλαντικό ήταν η Βραζιλία το 1831.
Ωστόσο, ένα ζωντανό παράνομο εμπόριο συνέχισε να μεταφέρει μεγάλο αριθμό σκλάβων με τους ιδιοκτήτες των δουλεμπορικών πλοίων να φέρουν ψεύτικες σημαίες εθνών που δεν είχαν συμφωνήσει, ιδίως των Ηνωμένων Πολιτειών. Για τον εντοπισμό και τη σύλληψη δουλεμπορικών πλοίων η Βρετανία χρησιμοποίησε μια δύναμη περίπου 25 σκαφών του Βασιλικού της Ναυτικού, που μεταξύ του 1807 και του 1860, κατέλαβε περίπου 1.600 πλοία και απελευθέρωσε 150.000 Αφρικανούς που επέβαιναν σε αυτά. Παρά ταύτα, το τελευταίο γνωστό δουλεμπορικό πλοίο που έδεσε σε αμερικανικό έδαφος ήταν το Clotilda, το οποίο το 1859 μετέφερε παράνομα έναν αριθμό Αφρικανών στην Αλαμπάμα.
Τέλος, τα τελευταία χρόνια στην Παγκόσμια Διάσκεψη κατά του Ρατσισμού του 2001 στο Ντέρμπαν της Νότιας Αφρικής, τα αφρικανικά έθνη απαίτησαν μια σαφή συγγνώμη για τη δουλεία από τις πρώην δουλεμπορικές χώρες. Ορισμένα έθνη και κυβερνήτες τους ήταν έτοιμοι να εκφράσουν μια συγγνώμη για τον ρόλο τους και τη συμμετοχή τους παλαιότερα στο δουλεμπόριο παρά την αντίδραση κάποιων άλλων που μπλόκαραν τις προσπάθειες υπό το φόβο χρηματικών αποζημιώσεων. Έτσι, μεταξύ άλλων, το 1999 ο πρόεδρος του Μπενίν, το 2006 ο πρόεδρος της Γαλλίας Ζακ Σιράκ, το 2007 η Γενική Συνέλευση της Βιρτζίνια, το 2009 το Κογκρέσο Πολιτικών Δικαιωμάτων της Νιγηρίας και το Δημοτικό Συμβούλιο του Λίβερπουλ ζήτησαν συγγνώμη για τη συμμετοχή των χωρών και των πολιτειών τους στο δουλεμπόριο.

Σημερινές μορφές ανθρώπινης εκμετάλλευσης.
Ωστόσο σήμερα, αν και καταργήθηκε επίσημα η δουλεία, υπάρχουν άλλες μορφές ανθρώπινης εκμετάλλευσης που συνεχίζουν την ακάθεκτη πορεία τους μέσω της καταναγκαστικής εργασίας, της παιδικής εργασίας, του εμπορίου λευκής σαρκός, τις αγοραπωλησίες παιδιών, την παράνομη διακίνηση μεταναστών. Εκατομμύρια γυναίκες και μικρά κορίτσια πέφτουν θύματα τράφικινγκ (trafficking). Εκατομμύρια παράτυποι μετανάστες διακινούνται παράνομα μέσω κυκλωμάτων ανθρωποειδών κάθε τύπου. Εκατομμύρια ανήλικα παιδιά και γυναίκες εξαναγκάζονται να επαιτούν, να εργάζονται κάτω από απάνθρωπες συνθήκες σε εργοστάσια πολυεθνικών και χωράφια με σκοπό την απλή επιβίωση τη δική τους και των οικογενειών τους. Τεράστιος ο αριθμός αγοραπωλησιών ανήλικων παιδιών, θυμάτων κάθε είδους εκμετάλλευσης. Κι όμως, παρ'  όλες τις νομοθετικές προβλέψεις, τις πρωτοβουλίες, την κινητοποίηση σε διεθνές επίπεδο και τις συγγνώμες, ακόμα και σήμερα υπάρχουν χώρες που δεν έχουν αναγνωρίσει επίσημα την εμπορία ανθρώπων ως έγκλημα. Σχεδόν 100 χώρες εξακολουθούν να μην προβλέπουν ποινικές κυρώσεις για την καταναγκαστική εργασία ή προβλέπουν μια ελάχιστη ποινή-πρόστιμο.
Αν νομίζουμε δηλαδή, πως το δουλεμπόριο εξαλείφθηκε, ΚΑΝΟΥΜΕ ΛΑΘΟΣ. Ο κόσμος μας έχει περισσότερους σκλάβους απ΄ όσους είχε ο κόσμος στον οποίο είχε χτιστεί η καλύβα του μπαρμπα-Θωμά. H δουλεία δεν εξαλείφθηκε. Μετονομάστηκε σε trafficking. Σεξουαλική εκμετάλλευση. Εργασιακή Εκμετάλλευση. Εμπόριο Οργάνων. Εμπορία παιδιών.
Ας κοιτάξουμε γύρω μας.

Σήμερα, 25η Μαρτίου, ας αφιερώσουμε αυτή τη μέρα στη θύμηση των αγωνιστών της Ελληνικής Επανάστασης που θυσιάστηκαν για την ανεξαρτησία και την ελευθερία της πατρίδας μας, αλλά ας μην ξεχάσουμε κι εκείνους που στερήθηκαν και στερούνται την ελευθερία και σχεδόν κάθε δικαίωμά τους στον βωμό της οικονομικής εκμετάλλευσης, όπως τα εκατομμύρια των σκλάβων που διέσχισαν τον Ατλαντικό στοιβαγμένοι σε αμπάρια για να πουληθούν ως αναλώσιμα αντικείμενα κι εργαλεία.

kiteΚαι επί γης… ζόφος. Με τον κίνδυνο πυρηνικής καταστροφής πιο ορατό από ποτέ. Αρκεί ένας παράφρων να έχει πρόσβαση στα κουμπιά.
Πόλεμος ξανά. Κύματα αμάχων εγκαταλείπουν τα σπίτια τους. Κι άλλος πόλεμος. Μάνες με τα παιδιά στην αγκαλιά και ηλικιωμένους δίπλα τους εγκαταλείπουν εστίες και συντρόφους και πάνε πού; Δεν ξέρουν πού και αν θα υπάρξει ξανά ασφάλεια γι' αυτούς. Πίσω σύντροφοι και αμούστακα παιδιά πολεμάνε να σώσουν ό,τι μπορούν.

Οι αλλαγές δεν είναι πάντα για καλό. Η κλιματική αλλαγή είναι μια απ' αυτές, αλλά πιστεύουμε και ελπίζουμε πως θα γλιτώσουμε. Βιβλικές καταστροφές από καιρικά φαινόμενα που δεν είναι πια αθώα. Η απληστία του ανθρώπινου γένους στο βάθος. Υποκινητής, υπεύθυνος και συμμέτοχος. Τόνοι πλαστικών στις θάλασσες αφανίζουν την υδρόβια ζωή. Ο αέρας όλο και χάνει έδαφος. Πηγές ενέργειας που προσφέρουν προσωρινή μόνο ευημερία.

Η πανδημία ακόμη παρούσα. Είναι η αλόγιστη εκμετάλλευση των ζώων που δημιουργεί όλο και πιο ανθεκτικούς ιούς; Είναι η αλόγιστη έρευνα, είναι τα πειράματα στα εργαστήρια, ό,τι και να είναι φαίνεται πως δεν θα έχει σταματημό. Θα τρέχει η επιστήμη να βρίσκει λύση για το ένα και θα της προκύπτει άλλο.

Φόβος επί γης. Δεν είναι μόνο τα παραπάνω. Είναι και η βία που εισβάλλει ανεξέλεγκτα και αναίτια στην καθημερινότητά μας. Κοιμάσαι με την ψευδαίσθηση ασφάλειας και εισβάλλουν στο σπιτικό σου αποφασισμένοι να κλέψουν με κόστος ζωές. Πας σε πάρτι και βρίσκεσαι βιασμένος. Πιστεύεις πως βρήκες τον έρωτα, αλλά η ζήλια και ο εγωισμός τον κάνουν να μυρίζει θάνατο. Ξεπροβοδίζεις το παιδί σου για μια κοντινή βόλτα στη γειτονιά και γίνεται θυσία για να σπάσει, αν σπάσει, το απόστημα. Και κάποιοι ξέρουν, αλλά δεν μιλούν, γιατί απλώς δεν θέλουν να μπλέξουν.

Μεγαλώνεις ένα παιδί, το στέλνεις σχολείο να μορφωθεί, να κοινωνικοποιηθεί. Επιστρέφει με βλέμμα απλανές. Κάποιοι «μάγκες» το απομόνωσαν ή το στρίμωξαν γιατί έχει παραπάνω κιλά ή γιατί μιλάει με ξενική προφορά ή γιατί δεν έχει τα χαρακτηριστικά του φύλου που αυτοί έχουν στο μυαλό τους. Και κάποιοι γονείς αγνοούν τα σημάδια, γιατί είναι αδιάφοροι ή ανώριμοι ή ακατάλληλοι ή απλώς πολύ κουρασμένοι από τον αγώνα της επιβίωσης. Και κάποιοι δάσκαλοι δεν τους έβαλαν στη θέση τους. Και κάποιοι άλλοι γονείς τούς δικαιολόγησαν. Και κάποιοι δηλώνουν υπερήφανοι για τα παιδιά τους, γιατί όλα δείχνουν πως θα ανήκουν στους δυνατούς αυτού του κόσμου. Και κάποιοι άλλοι κρύβουν την ντροπή τους, γιατί το παιδί τους δεν ταιριάζει με το κοινωνικό πρότυπο. Σιωπούν και κρύβονται κι όταν δεν μπορούν πια να κρυφτούν, μπορεί και να αυτοκτονούν φορτώνοντας άλλον έναν βραχνά στο «άτυχο» παιδί που τώρα πρέπει να ζήσει και με αυτό το βάρος.

Κι αν σας φαίνονται υπερβολικά όλα αυτά ή ασύνδετα, διαβάστε τις σκέψεις ανάποδα. Από την τελευταία παράγραφο στην πρώτη. Ίσως βοηθήσει να εντοπίσουμε τη ρίζα του κακού και να αναλάβουμε όλοι το μερίδιο ευθύνης που μας αναλογεί. Ίσως περιοριστούμε να πετάμε χαρταετό μόνο την καθαρά Δευτέρα.

Η εξέλιξη του ανθρώπου είναι αποτέλεσμα πολλών ζυμώσεων, συγκέντρωσης πληροφοριών και εμπειριών. Εμπειρίες που αποκτήθηκαν από λάθη, επανάληψη λαθών, ατυχημάτων, καταστροφών, επιτυχιών, ανακαλύψεων, πολέμων και ό,τι άλλο μπορεί να ενεργοποιήσει αυτήν τη διαδικασία μάθησης. Τα βήματα -άλλοτε μικρά, άλλοτε μεγαλύτερα- μας οδήγησαν σε έναν ακμάζοντα πολιτισμό με κατακτήσεις, σε όλους τους τομείς, που επιβλήθηκαν ιστορικά, καθώς κρίθηκαν στο πέρασμα του χρόνου ως ανθεκτικές και κοινά αποδεκτές.

Η μόνη χρονική περίοδος όπου μαζικά άρχισαν να αμφισβητούνται αυτές οι κατακτήσεις, είναι η περίοδος που ζούμε. Αμφισβητείται το δημοκρατικό πολίτευμα, ο σκοπός της ιατρικής επιστήμης, το νομικό αστικό δίκαιο και πολλές βασικές επιστημονικές σταθερές. Τι έχει μεσολαβήσει και βρισκόμαστε σε εποχή όπου υπάρχει μεγάλη πίεση για οπισθοδρόμηση; Πριν δώσω την εκδοχή μου, θα ήθελα να παρατηρήσω το εξής: Η ανθρωπότητα ξεκίνησε από μια εποχή, όπου μια ομάδα ανθρώπων δεν ήξερε αν υπήρχε άλλος άνθρωπος στα 5-10 χιλιόμετρα από την τοποθεσία της, περάσαμε στις πόλεις – κράτη, στα μεγάλα φέουδα, στις αυτοκρατορίες και τελικά στα εθνικά κράτη. Οι αιτίες για όλες αυτές τις αλλαγές ήταν η εξέλιξη των ανθρώπων σε επίπεδο γνώσεων (ναυσιπλοΐα, γεωργία κ.α.), οι κοινωνικές αλλαγές, η συναισθηματική και αισθητική πρόοδος κ.α. Ένα βασικό κομμάτι του παζλ που προανέφερα, ήταν η πληροφορία και η διάχυσή της ανάμεσα στον πληθυσμό.

Δεν είναι τυχαίο που από τη δεκαετία του ’90 και μετά, με την εξέλιξη των υπολογιστών η ανθρωπότητα έχει κάνει τεράστια πρόοδο. Βρέθηκε το εργαλείο που μέσα σε λεπτά κάνει τη γνώση κοινό κτήμα όλων των ανθρώπων παγκοσμίως! Έκτοτε οι ταχύτητες γενικώς ανεβαίνουν και τελικά βρισκόμαστε σε μια φάση, όπου παράγεται περισσότερη πληροφορία από όση μπορεί να αξιολογηθεί και να αρχειοθετηθεί.  Η πληροφορία ταξιδεύει πια αφιλτράριστη, τραχιά, χρήσιμη ή άχρηστη προς όλες τις κατευθύνσεις και γίνεται κτήμα σε όλους τους ανθρώπους. Κάποιοι θα έλεγαν πως το ίντερνετ είναι το τελευταίο καταφύγιο της ελευθερίας του λόγου, το τελευταίο μέρος όπου μπορεί κανείς να εκφραστεί ελεύθερα. Είναι έτσι ή τελικά το ίντερνετ είναι το καταφύγιο των σπεκουλαδόρων, των κομπλεξικών, των ψεκασμένων, τόπος για παρανομίες και παράδεισος των κάθε λογής κακόβουλων; Μεγάλη κουβέντα κι αυτή και για να το κλείσω εδώ, θα πω μόνο πως είμαστε σε φάση που το web ψάχνει την ταυτότητά του, γίνεται μια άτυπη «μάχη» για την «ψυχή» του, η οποία θα κρατήσει για καιρό ακόμα.

 Αυτό που σίγουρα παρατηρείται, όμως, είναι πως το διαδίκτυο έχει δυναμική, δύναμη, δυνατότητες και έχει δείξει τα «δόντια» του. Κατάφερε να φέρει κοντά ανθρώπους που σε άλλη περίπτωση θα αποτελούσαν απλώς μια μειοψηφία χαμένη μέσα στο πλήθος, μα στο διαδίκτυο μπορούν εύκολα να αποτελέσουν μια σημαντική ποσότητα. Στο ίντερνετ δεν χρειάζεται να έχεις τη δύναμη των αριθμών ή των επιχειρημάτων ή της κοινής λογικής, χρειάζεται να έχεις τη δύναμη του «θορύβου», της αναταραχής, του θράσους και κυρίως του πάθους! Μπορεί να ανήκεις σε μια μικρή ομάδα, αλλά αν έχεις χρόνο και πολύ πάθος για αυτό που κάνεις/πιστεύεις, οπότε μπορείς να «βρίσκεσαι» συχνά, σε πολλά διαδικτυακά «μέρη» και να ακούγεσαι, ωσάν να είσαι πλειοψηφία!! Μπορεί να λες τη μεγαλύτερη βλακεία του κόσμου, την οποία αν την ξεστόμιζες στον δρόμο θα μάζευες ζαρζαβατικά για σούπα, αλλά στο ίντερνετ, αν το πεις ή το γράψεις πολλές φορές και τύχει να βρεις και δυο – τρεις άλλους να σε συντροφεύσουν, μπορείς να γίνεις … «μια ακόμα άποψη»!

Πλέον, αυτό που βλέπω είναι ότι το ίντερνετ γίνεται το εργαλείο των παραγκωνισμένων, των άκρων, διότι αυτοί παθιάζονται πιο εύκολα με την άποψή τους και έχουν μεγαλύτερη θέληση και δίψα να την «περάσουν» στους άλλους, καθώς στην κοινωνία τα εμπόδια είναι πολλά.

Το μαγικό διαδίκτυο κάνει αντιληπτή τη δύναμή του, γι’ αυτό ακόμα και τα κόμματα έχουν τον «υπόγειο» στρατό τους με τα λεγόμενα «τρολ», όπου 10-20 από αυτά δεν έχουν άλλο έργο από το να περνάνε τη γραμμή των κομμάτων τους στα social media και να «πολεμάνε» τους αντιπάλους τους, κυρίως σε πολέμους λάσπης και fake news! Το πιο ανησυχητικό για μένα όμως είναι ότι η «χαώδης» αυτή κατάσταση είναι υπεύθυνη για την καταστροφή πραγματικών ανθρώπων! Πρόσφατα παραδείγματα:

  • Η κλοπή της ηλικιωμένης στα Lidl, όπου το κύμα συμπαράστασης στο διαδίκτυο έφερε «απάντηση» του Ρουβίκωνα, ο οποίος με βαριοπούλες έσπασε το συγκεκριμένο κατάστημα.
  • Τις προάλλες, το μοντέλο Κάτια Ταραμπάνκο, σε μια αποστροφή του λόγου της, έλεγε στους συμπαίκτες της στο survivor, να προσέχουν τους χαρακτηρισμούς τους, διότι αναπαράγονται στα social media με αποτέλεσμα να γίνονται «επιθέσεις» σε συγγενείς και φίλους και ακόμα να χάνονται ευκαιρίες εργασίας από τον θόρυβο που δημιουργείται!
  • Η πατρινή οικογένεια που έχασε τα τρία παιδιά της έχει ήδη κριθεί, πριν από τα αρμόδια δικαστήρια, από το «πλήθος» του διαδικτύου, τους αυτόκλητους εισαγγελείς, ντετέκτιβ, και ενάρετους χρήστες, οι οποίοι βρήκαν τον τρόπο να κάνουν την ασημαντότητά τους κάτι.
  • Για να αφήσω τελευταίο το φαινόμενο του ότι όλοι έχουν άποψη ιατρού, οικονομολόγου και δεν συμμαζεύεται!

Είναι πολύ πιο εύκολο να σηκώνεις το χέρι και να δείχνεις με το δάκτυλο τους άλλους και μάλιστα αν θες ανώνυμα, παρά να δείχνεις τον εαυτό σου και να κάνεις την ενδοσκόπησή σου.

Το ίντερνετ μπορεί να αποτελέσει εργαλείο ανταλλαγής απόψεων ή ανταλλαγής ύβρεων, εργαλείο διαμόρφωσης τάσεων ή καταστροφής προσωπικοτήτων, εργαλείο που θα μας βελτιώσει ή θα μας γυρίσει πίσω. Όπως και να έχει, επειδή τη σχέση της άποψης με γνωστό σημείο του σώματος μας την έχουν πει άλλοι πρώτοι, καλό θα είναι όταν την εκφέρουμε, να συνδυάζεται και με τη σκέψη στις συνέπειες που μπορεί να έχει για τους άλλους.

Η Άλα ήταν Πολωνή. Πριν 40 χρόνια την είχε παρκάρει στο χωριό ένας χωριανός μετανάστης στη Γερμανία που ασχολούνταν με μπίζνες κάθε είδους. Η Άλα τον είχε ακολουθήσει, γιατί ήθελε να ξεφύγει από το πολωνικό καθεστώς της δεκαετίας του '80. Άλλος αιώνας άλλη χιλιετία. Η Άλα δούλευε ασταμάτητα και αποτελεσματικά σε όλες τις δουλειές του χωριού. Κήπους, ζώα, ελιές, κλαδέματα, φραξίματα, μαγειρέματα. Δεν μπορούσε να επικοινωνήσει με την οικογένειά της και δεν είχε διαβατήριο για να φύγει. Η 'Αλα είχε συχνά μώλωπες στο πρόσωπό της. Μετά από κάποιο διάστημα κατάφερε και έφυγε από το χωριό. Ξέρω ανθρώπους που τη βοήθησαν, ίσως με το αζημίωτο. Κάποιοι από αυτούς ξυλοκοπούσαν τις γυναίκες τους σαν κάτι απόλυτα φυσιολογικό.
Το αυγό του κτήνους για την ελληνική κοινωνία είχε γεννηθεί και επωαζόταν.

Πρώην ή νυν σύντροφοι ή σύζυγοι δολοφονούν τις γυναίκες τους. Σ' όλο τον κόσμο. Τις ξυλοκοπούν μέχρι θανάτου. Τις καίνε, τις βιάζουν, τις τεμαχίζουν, τις κλειδώνουν νηστικές, ένας ατελείωτος κατάλογος φρίκης. Μια παράλογη βία που δεν τελειώνει. Μια κοινωνία ανθρώπων που έχει πιστέψει ότι οι θηλυκοί άνθρωποι είναι αναλώσιμοι και βορά στα στιγμιαία ένστικτα. Μια θλιβερή κοινωνία ανθρώπων που φέρεται και άγεται από φτηνά ένστικτα. Που διοικείται από άντρες που δημόσια δεν χαιρετούν γυναίκες πολιτικούς αρχηγούς, που δεν προσφέρουν καρέκλα για ισότιμο διάλογο με γυναίκες πολιτικούς αρχηγούς, που δεν υπερασπίζονται ανοιχτά και ξεκάθαρα τις γυναίκες συναδέρφους τους όταν βρίσκονται σε τέτοιες δύσκολες θέσεις, που εκλέγουν γυναίκες μόνο για τις ποσοστώσεις όχι γιατί πιστεύουν στην ισότιμη εκπροσώπηση και στην αποδεδειγμένη αξία, που κάνουν σεξιστικά αστεία φτηνού τύπου στο μεσημεριανό διάλειμμα με τους συναδέλφους άντρες, που δεν ανέχονται "όχι" από το κορίτσι στο διασκέδαση, στο σπίτι, στη δουλειά, που δρουν με τη λογική της ιδιοκτησίας προς το θηλυκό γένος, που δεν εκφράζονται ποτέ με λέξεις ευγένειας προς κανέναν απολύτως άνθρωπο.

Μια θλιβερή κοινωνία ανθρώπων που αρνείται να δει το πρόβλημα κατάματα, που παίζει με τις λέξεις, είναι, δεν είναι, που δέχεται φτηνούς οnline διαλόγους με οχετούς λέξεων μίσους με μόνο αποτέλεσμα να ανατροφοδοτείται το πρόβλημα και οnline δίκες και καταδίκες που ταΐζει τα φτηνά ένστικτα. Ένας θλιβερός φαύλος κύκλος.
Οι σοβαρές κοινωνίες δεν κρύβουν τα προβλήματα και δεν τα λύνουν με λαϊκίστικα tweets στο στυλ της ρωμαϊκής αρένας. Οι σοβαρές κοινωνίες έχουν σοβαρούς θεσμούς, σοβαρά πολιτικά κόμματα και σοβαρούς ανθρώπους από πίσω που ξέρουν πως η παιδεία και η αλλαγή κουλτούρας με οποιοδήποτε τρόπο είναι η λύση. Οι οργανώσεις και οι θεσμοί της κοινωνίας των πολιτών οφείλουν να πρωτοστατήσουν, να δουν με ειλικρίνεια το πρόβλημα των γυναικοκτονιών και να δράσουν αμέσως. Τώρα! Σήμερα!

Οι σοβαροί πολιτικοί δεν περιμένουν μια ακόμα γυναικοκτονία για να αντιδράσουν, δεν ποστάρουν τον πόνο και τη θλίψη με λέξεις ανούσιες, ξύλινες και φτηνούς εντυπωσιασμούς.

Τι λένε αλήθεια στα κορίτσια τους; Τι λένε στα αγόρια τους; Δε φοβούνται τον παραλογισμό στον οποίο οδηγείται η κοινωνία της οποίας είναι υπεύθυνοι; Δεν έχουν μάθει πού οδηούν το κρυφό μίσος και η κυριαρχία των φτηνών ενστίκτων; Θέλουν και άλλες υπενθυμίσεις; Πότε μια γυναίκα θα νιώσει ασφαλής πάνω σε αυτόν τον πλανήτη, αν δεν μπορεί το 2020 να νιώσει ασφαλής στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στις χώρες του πιο πολιτισμένου μέρους του κόσμου; Πότε θα νιώσουμε ασφαλείς εμείς και τα κορίτσια που γεννάμε;

***Bάσει των στοιχείων του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου για την Ισότητα των Φύλων, EIGE:

  • Στη Βρετανία, κάθε τρεις μέρες δολοφονείται μία γυναίκα
  • Στη Σουηδία, κάθε δέκα μέρες κακοποιείται μέχρι θανάτου από τον σύζυγο ή σύντροφό της
  • Στην Ισπανία, μία γυναίκα δολοφονείται κάθε τέσσερις μέρες, περίπου 100 το χρόνο
  • Στη Γαλλία, μία γυναίκα δολοφονείται κάθε πέντε μέρες ενδοοικογενειακά
  • Από αυτές το 1/3 μαχαιρώνεται, το 1/3 φονεύεται με πυροβόλο όπλο, το 20% στραγγαλίζεται και το 10% ξυλοκοπείται μέχρι θανάτου.

google news iconΤο Social-Lib είναι εγκεκριμένος εκδότης στην υπηρεσία Google News. Ακολουθήστε μας για να έχετε άμεση ενημέρωση και πρόσβαση στην αρθρογραφία: Social-Lib.gr - Google News .

Έγραψαν Πρόσφατα

Κοινωνικός Φιλελευθερισμός

Το Social.lib είναι ένας δικτυακός τόπος συζήτησης και ανάδειξης των καθημερινών οικονομικών, κοινωνικών, πολιτισμικών και πολιτικών ζητημάτων υπό το πρίσμα του Κοινωνικού Φιλελευθερισμού.